Oekraïne goedkoop?

Oekraïne is zo goedkoop als Azië.

Absurde wisselkoers UHA met Euro maakt Oekraine onwaarschijnlijk goedkoopOekraïne behoorde voor de crises van 2008 al tot een van de goedkopere landen van Europa. De door Rusland veroorzaakte crisis heeft Oekraïne enkele jaren van hoge inflatie gebracht. Sinds 2016 stabiliseren de prijzen op een voor Europeanen spotgoedkoop niveau.

Op 1 januari 2014 kreeg je voor een Euro 10 Hryvnia (spreek uit als ‘Grivna’), op 1 augustus 2017 was dat 30 Hryvnia (zie grafiek).

Het spaargeld van de mensen is in rook opgegaan, enerzijds door de inflatie anderzijds doordat banken failliet gingen.

75+ banken failliet in 3 jaar

Veel mensen die in dollar of euro hadden geleend tegen een lage rente kwamen in grote betalingsproblemen. Gevolgd door hun banken waarvan er tussen 2014 en augustus 2017 meer dan 75 insolvabel werden verklaard. 400 miljard hryvnia verdween daardoor.

Eind december 2016 moest zelfs de grootste bank van Oekraïne worden genationaliseerd. Het faillissement van tientallen banken leidde op zijn beurt er weer toe dat miljoenen mensen hun spaargeld kwijt raakten. Slechts de oude ‘sovjet’ staatsbank werkt onder een staatsgarantie op het spaargeld, en die kan niet failliet gegaan. Inmiddels is een garantiesysteem opgetuigd naar Europees model. Die instantie is al overgegaan tot uitbetaling bij de niet-aflatende stroom faillisementen.

Het officiële beleid is dat van de 108 banken op 1 juli 2016 er binnen enkele jaren hooguit 80 overblijven. Realistischer lijkt de helft.

Onwaarschijnlijk lage salarissen

Salarissen worden betaald in Hryvnia, en zijn mondjesmaat verhoogd. Veel minder dan de inflatie. Het gevolg is dat lokale producten (vooral agrarisch) en arbeidsuren omgerekend in Euro’s onwaarschijnlijk goedkoop zijn geworden. Het salaris waarvoor iemand wil werken ligt op 3.500 Hryvnia (140 dollar) per maand, een normaal inkomen op 350 dollar. Computerprogrammeurs zijn de topverdieners met 1500 tot 1800 dollar per maand.

Op 1 januari 2017 is het minimumloon verdubbeld van 1600 naar 3200 Hryvnia. Aangezien vooral de staat veel minimumloners in dienst heeft, kan deze bruuske verhoging de armoede een beetje bestrijden. Natuurlijk heeft deze move ook veel te maken met anti-corruptie maatregelen en het tegengaan van belastingontwijking. Netto krijgt een minimumloner 2.600 Hryvnia in handen (100 dollar / 90 euro). Dat blijft armoede, ook in Oekraïne.

Onroerend goed

De huizenprijzen zijn ingestort. Weliswaar is het al jaren gebruikelijk om onroerend goed in dollars te prijzen, echter die dollars zijn 3x duurder geworden. De rente op hypotheekleningen is opgelopen tot 30%, en er is een verbod op het lenen in vreemde valuta. Hetgeen in de praktijk betekent dat er geen hypotheken meer worden afgesloten. In 2016 werden slechts 10% van het aantal woningen verkocht vergeleken met 2013. Ook in de hoofdstad Kiev, hoewel daar de grootschalige nieuwbouw door kapitaalkrachtige aannemers verder wordt gezet.

Verreweg de meeste mensen wonen in een appartement. Een appartement in niet-gerenoveerde staat van 50 tot 75 m2 in Kremenchuk gaat van de hand voor 12.000-18.000 dollar. Een huis met vier slaapkamers, grote tuin aan de rand van de stad voor 40.000-50.000 dollar. Met een grote tuin bedoel ik een lap grond van oud-Vlaamse afmetingen, zo rond de 2500 tot 4000 m2.

Voor een wat kleiner huis met 3 slaapkamers is zojuist 32.000 dollar betaald. Daar zat een garage en 1500 m2 grond bij. Als je de handen uit de mouwen wil steken staan er verwaarloosde kleine huizen in de stad te koop voor 9000 dollar. Niet verwaarloosd en 6 kilometer buiten de stad voor 11.000 dollar. Alleen in het centrum van Kremenchuk, tussen het park en de rivier de ‘Dnjepr’, rijzen de prijzen tot voorbij de 200.000 dollar voor nieuwe appartementen met een twijfelachtige kwaliteit. Toch zijn er nog heel wat mensen die een dergelijk bedrag cash hebben liggen.

Zomerhuisjes

Een zomerhuis (‘dasha’) met moestuin op zo’n 20 kilometer van de stad gaat van de hand voor 4.500 dollar. Dat zomerhuis is voldoende groot om in te wonen (naar Nederlandse begrippen, niet naar Vlaamse). De prijs van onroerend goed in de dorpen verschilt enorm. Die is afhankelijk van de beschikbaarheid van gas, GSM-signaal en breedband Internet. Natuurlijk zijn er ook dure huizen, zelfs tot boven een miljoen dollar. Ongeveer 1% van de bevolking is stinkend rijk en baadt in luxe. Die worden als criminelen gezien door de andere 99%. Vaak met een goede reden.

Renoveren is niet duur, ongeveer 2.500 tot 5.000 dollar voor een appartement van 60 m2. Bij een appartement betekent een renovatie het wegbreken van binnenmuren en opnieuw indelen. Daarbij dubbel glas rondom, muurisolatie aan de buitenkant en de binnenafwerking met gyproc en ingewerkte kasten. Het vervangen van elektriciteit en waterleidingen. Vaak ook het leggen van vloerverwarming, dat is nauwelijks duurder dan nieuwe radiatoren. Een boiler, en de airco als backup verwarming. Het is gebruikelijk om een stalen voordeur te plaatsen. Naast een op maat gemaakte open keuken, badkamer en toilet.

Een vakman kan je inhuren voor 300 tot 400 euro per maand (40 uur per week), en die heeft daar 2 tot 4 maanden werk aan. Op dit ogenblik (augustus 2017) lijken de onroerend goed prijzen te stabiliseren.

Het goedkoopste land voor bezoekers

Oekraïne is uitgeroepen tot het goedkoopste land voor Expats, buitenlanders die in Oekraïne wonen (waaronder ik). En dus ook voor online daters die ter plaatse met hun beauty komen kennismaken. Mensen die online daten boeken vaak reizen via het Internet. Maar als je de weg kent boek je ter plaatse een studio voor 8 tot 12 euro per nacht.

Een ritje vanaf het vliegveld naar een andere stad op 400 kilometer afstand met een minibus (incl. airco en wifi) kost 8,33 euro (250 Hryvnia). Je eet in een restaurant voor 6 tot 9 euro per persoon. Ik heb voor mijn verloving in mei 2016 de bruidssuite van een hotel in een dorp gehuurd voor omgerekend 20 euro per nacht. In de grote steden zijn de hotels aanmerkelijk duurder, een suite in Kharkov kostte me 240 euro per nacht (met jacuzzi).

Goedkope voeding

Als je zelf kookt, dalen de kosten voor levensonderhoud flink. Met 50 euro per week kan je een gezin van 4 personen voeden naar Europese maatstaven. Daarbij kan dagelijks vlees of vis op het menu staan. Met de helft en niet elke dag vlees of vis lukt dat ook.

De meeste gezinnen laten mineraalwater aan huis leveren in een bidon van 18 liter. Dat kost 30 hryvnia (1 euro). Bij ons drinken we zo’n bidon leeg in precies een week. Een pak vruchtensap van 2 liter kost 38 tot 48 hryvnia.

Bijna alles is verkrijgbaar, behalve de typisch Nederlandse producten zoals stroopwafels, chocolade hagelslag, frites-saus etc. Dat is dan weer leuk om vanuit Nederland mee te nemen als cadeau.

Vlees is voor de meeste mensen betaalbaar

Bij vlees maken de arbeidsuren een veel kleiner deel van de prijs uit. Een hele kip kost 1,30 euro per kilo (39 hryvnia). Een stuk onbewerkt varkensvlees koop je voor 2 euro en rundvlees voor 2,75 euro. Sommige stukken van het varken zijn zelfs duurder dan entrecote.

De onderstaande foto is op 6 januari 2017 genomen bij de supermarkt Marketopt in onze wijk. De prijzen schommelen, zowel omhoog als omlaag. Op het moment van de foto kreeg ik voor 1 euro 28 hryvna:

Vleesprijzen in supermarket Marketopt te Kremenchuk - Oekraïne. 2016

Prijzen per kilo. Vertaling: Rund: Biefstuk – Entrecote – Rib. Varken: Salo (spek) – Ribben (rug) – Gehakt. Kip: Filet – Bout – Poot. Een hele kip kost iets van 49 Hryvna per kilo. Dubbelklik op de foto om een idee te krijgen van de winkel

Sommige Nederlandse en Belgische producten vind je in elke supermarkt. In de eerste plaats de bieren, zoals Heineken, Stella Artois en Hoegaarden. En ook Nederlandse kaas. Gek genoeg nergens een normale Gouda 48+, wel Maaslander en Beemster.  En ook een Edammer kaasje van Frico. Dat is naar Oekraïense maatstaven duur, maar voor ons… Bekijk de kassabon eens bovenaan deze blog (219,75 UHA = 7,50 Euro) . Ik betaalde daar in Brussel rond de 12 euro bij de Makro voor.

Watsons, het moederbedrijf van Kruidvat, is in elke wijk gevestigd en heeft zelfs Nederlandstalige Kruidvat producten in de schappen staan met een sticker in het Oekraïens eroverheen geplakt.

Agrarisch Oekraïne

Dit land kan voldoende granen produceren om heel Europa van brood te voorzien. Het hoeft dan ook geen verbazing dat brood er in vele variëteiten te koop is. Net als in Nederland wordt er in veel winkels brood vers afgebakken. Prijzen beginnen bij 0,10 euro voor een klein wit broodje tot 0,50 voor een stevig meergranen brood van een halve kilo. Gepasteuriseerde melk is duurder dan je zou verwachten, ongeveer 0,65 euro per liter, en lokale kaas doet omgerekend al snel 10 tot 12 euro per kilo. Danone wordt gezien als een lokale fabriek, fruit yoghurt is populair.

Zonnebloemolie, een beroemd Oekraïens exportproduct, is met 1,90 euro voor 5 liter ongekend goedkoop – en voor dat bedrag koop je een van de betere kwaliteiten.

Opmerkelijk hoe meel, suiker, pasta’s, rozijnen, snoep en koekjes verkocht worden: in bulk. Net als de groenten. Je schept een plastic zak vol in de winkel. Veel minder verpakkingsafval en een absolute bodemprijs van enkele dubbeltjes per kilo. Net als de groenten en het snoep wordt dit voor je gewogen en geprijsd.

En dat kan nog goedkoper. Als je wat grotere hoeveelheden wil inkopen (zakken van 10-25 kilo suiker, 10 kilo meel, 10 kilo rijst, 20 kilo aardappels, 1 kilo noten en allerlei fruit per kist) dan is daar een winkelstraat voor waar je met de auto kan voorrijden. Vooral populair bij families die samen inkopen en bij restaurants die liever geen factuur hebben. Prijzen een pak lager dan in de supermarkten: suiker kost de helft, meel hetzelfde maar is veel zuiverder en witter. Een topkwaliteit producten – duidelijk beter dan bij de supermarkt of bij de Babushka’s op straat. Ik betaalde daar 3,12 Euro voor 24 kilo frites aardappelen (ik kon het niet laten en heb een friteuse + fritessnijder + frituurolie vanuit Nederland meegenomen).

Duurder in de grote steden

Net zo min als Parijs model kan staan voor Frankrijk, is Kiev representatief voor Oekraïne. De steden Kiev, Lviv, Odessa en Kharkov lijken Europees. Daar is het leven dubbel tot driedubbel zo duur als in de rest van Oekraïne. De salarissen aanmerkelijk hoger. Voedselprijzen zijn regiogebonden: hoe lager het gemiddelde inkomen, des-te-lager de prijzen in de winkels voor lokale producten. Ik dacht in Kremenchuk dat restaurants goedkoop waren totdat we pannenkoeken gingen eten in de Karpaten (1000 km verderop). We betaalden 54 hryvnia (toen 1,85 euro) voor 2 porties van drie gevulde pannenkoeken met 2 vers geperste vruchtensappen in een lokaal restaurantje in de bergen. Dat betaalde ik een paar jaar geleden in India ook.

Elektronica en auto’s kosten meer

Elektronica is minstens 20% duurder dan in Nederland. De grootste boosdoener lijken monopolistische distributeurs en hoge importtarieven. Het land heeft hetzelfde prijsopdrijvende belastingsysteem op auto’s als Nederland. Daardoor is een auto in Oekraïne een kostbaar bezit waar voorzichtig mee wordt omgegaan. Een grote beurt voor 50 euro, diesel voor 0,65 per liter, 4 remblokken vervangen bij een Bosch Service Center voor 35 euro, jaarlijkse WA/BA verzekering voor 40 euro, geen betalende parkeerplaatsen voor de winkels, en vlak bij huis de auto stallen in een met honden bewaakte 24/7 parking voor 380 hryvnia (12,67 euro) per maand. Dat maakt autorijden een stuk voordeliger.

Ik laat mijn wagen reeds 4 jaar in Oekraïne (en Moldavië) onderhouden. Het prijsverschil met België/Nederland is groter dan mijn jaarlijkse reiskosten (4 x 4.600 km voor het op-en-neer rijden).

Internet toegang voor iedereen

Onbeperkt breedband Internet voor 100 hryvnia = 3,33 euro per maand (6 maanden betalen + 1 maand gratis), en bellen/internetten met een mobieltje voor 60 hryvnia (2 euro) per maand is ook voor iedereen betaalbaar. Helaas is het 4G-netwerk niet uitgerold. 3G werkt ook, en op steeds meer plaatsen heb je gratis wifi. Waaronder in nogal wat openbare parken, zelfs in een parkje naast mijn appartement.

Trouwen kan met weinig budget

Voor onze bruiloft op 30 juli 2016 heb ik het volgende uitgegeven:

  • Vertaling echtscheidingsakte 500 hryvnia
  • Leges burgerlijke stand 123 hryvnia
  • Trouwringen 14500 hryvnia  (kon ook voor de helft)
  • Versiering 4 wagens 2000 hryvnia
  • Bruidstaart 750 hryvnia
  • Bruidsboeket 800 hryvnia
  • Trouwjurk op maat ontworpen en geborduurd in Oekraïense folklore stijl ongeveer 4000 hryvnia (inclusief bijpassend colbert voor de bruidegom)
  • Restaurant met banket en livemuziek 19 gasten x 240 hryvnia = 4600 hryvnia
  • 6 flessen rode wijn, 6 witte wijn (er bleven er uiteindelijk 3 over) 12 x 65 hryvnia
  • 1 fles cognac 94 hryvnia
  • 4 flessen champagne x 65 hryvnia
  • 5 liter wodka 200 hryvnia (uit big bag van 10 liter voor 400 hryvnia)
  • 5 liter huisgemaakte wijn: gift van de oma van een aangetrouwde neef
  • Thuisbanket, circa 1200 hryvnia aan groenten, kip en fruitsappen

Totaal afgerond 30.000 hryvnia (1 euro = 29 hryvnia) ofwel ongeveer 1.050 euro. Probeer dat eens in Nederland of België.

Op 6 mei 2017 is de zoon van Lana getrouwd. Dat werd een uitgebreide traditionele bruiloft die uiteindelijk (inclusief de trouwkleren, een ceremoniemeester, auto’s huren, vuurwerk, zaal, DJ, cameraman, fotograaf, eten en drank voor 60 man) 3000 euro heeft gekost.

 

3 Comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

More 9 posts in Ontmoeten category
Recommended for you
Snellere grensovergang naar Europa

Sinds 11 juni 2017 hebben alle Oekraïners het recht om Europa te bezoeken, zonder eerst de marteling van de Schengen visum procedure te moeten ondergaan….